Efe
New member
Ritim Bozukluğu ile Panik Atak Arasındaki Fark: Bir Kalbin İki Farklı Hikâyesi Bazı geceler vardır, insanın kendi kalp atışlarını bile yabancı bir ses gibi duyduğu... Göğsünde hızlanan bir ritim, boğazına kadar yükselen bir korku ve zihninde peş peşe sıralanan sorular: Kalbime bir şey mi oluyor, yoksa yaşadığım şey yalnızca panik mi? Üstelik bu iki ihtimalin birbirine ne kadar benzeyebildiğini bilmemek, korkuyu daha da büyütebiliyor. Bu konuyu bir forumda paylaşmaya değer bulmamın nedeni de tam olarak bu. Çünkü kalp çarpıntısı yaşayan birinin korkusu, dışarıdan bakıldığında bazen gereksiz bir telaş gibi görülebiliyor. Oysa insan, bedeninin alışık olmadığı bir şey yaşadığında hemen en kötü ihtimali düşünmeye başlayabiliyor. Gelin, bu kez bir hastane koridorunda yolları kesişen üç insanın hikâyesi üzerinden ritim bozukluğu ile panik atak arasındaki farkı anlamaya çalışalım. Hikâyedeki kişiler ve yaşanan olaylar kurgusaldır. Sağlıkla ilgili açıklamalar ise tıbbi kaynaklarda yer alan genel bilgilere dayanmaktadır. 1. Bölüm: Gece Yarısı Gelen O Çarpıntı Murat, otuz sekiz yaşında, plan yapmayı seven, karşılaştığı sorunları küçük parçalara ayırarak çözmeye çalışan bir yazılım uzmanıydı. İş yerinde beklenmedik bir sorun çıktığında herkes birbirine bakarken o genellikle bir kâğıt çıkarır, yapılacakları sıralar ve çözümün nerede saklandığını bulmaya çalışırdı. Ancak bir salı gecesi saat 02.17'de, bilgisayar başında çalışırken yaşadığı şey hiçbir plana uymuyordu. Önce kalbinin birden hızlandığını hissetti. Ardından göğsünde tuhaf bir boşluk, sanki kalbi bir anlığına durmuş da sonra yeniden çalışmaya başlamış gibi bir his oluştu. Avuçları terledi. Nefesi sıklaştı. Birkaç saniye içinde zihninde onlarca düşünce belirdi. 'Ya kalbimde ciddi bir sorun varsa?' 'Ya şimdi bayılırsam?' 'Bu kadar genç yaşta kalp krizi geçiriyor olabilir miyim?' Murat nabzını ölçmek için telefonunu açtı. Ekrandaki rakamlar yükseldikçe daha çok korktu. Korktukça nefesini kontrol etmeye çalıştı, nefesini kontrol etmeye çalıştıkça bedenini daha fazla dinledi. Bir süre sonra odadaki sessizlik bile üzerine gelmeye başladı. Eşi Elif uyanıp yanına geldiğinde Murat'ın yüzü bembeyazdı. Elif, eşinin elini tuttu ve sakin bir sesle, 'Bana ne hissettiğini anlat. Tam olarak ne zaman başladı?' diye sordu. Murat cevap vermek yerine yeniden nabzını ölçmeye çalıştı. Elif onun korkusunu küçümsemedi. 'Strestendir, geçer' demedi. Çünkü bir insanın yaşadığı korkuyu anlamakla belirtilerin nedenini bildiğini iddia etmek aynı şey değildi. Önce acil yardım gerektiren bir durum olabileceğini düşündü. Murat'ın göğsündeki rahatsızlık ve nefes darlığı nedeniyle 112'yi aradılar. O gece ikisi de önemli bir şey öğrendi: Kalp çarpıntısı bazen kaygıyla ilişkili olabilirdi, ancak yalnızca korku yaşanıyor diye kalple ilgili bir sorun olmadığı sonucuna varılamazdı. Peki siz olsaydınız, böyle bir anda ilk olarak ne yapardınız? Nabzınızı ölçmeye mi çalışırdınız, bir yakınınızı mı arardınız, yoksa doğrudan tıbbi yardım mı isterdiniz? 2. Bölüm: Hastane Koridorunda Üç Farklı Bakış Murat ve Elif acil servise ulaştıklarında koridorda oturan başka bir hasta dikkatlerini çekti. Adı Selin'di. Otuz dört yaşındaki Selin, bir süredir zaman zaman kalbinin hızlandığını, bunun özellikle yoğun iş günlerinden sonra ortaya çıktığını anlatıyordu. Selin'in yanında kardeşi Can vardı. Can, mühendislik eğitimi almış, ayrıntıları takip etmeyi seven ve belirsizlik karşısında veri toplamaya yönelen biriydi. Selin ise insanlarla iletişim kurmayı, duyguların arkasındaki nedenleri anlamayı seven bir öğretmendi. Doktor, Murat'ın şikâyetlerini değerlendirirken Selin de konuşmaya katıldı. 'Bazen kalbim o kadar hızlı atıyor ki sanki göğsümden çıkacakmış gibi hissediyorum,' dedi. 'Sonra korkuyorum. Korktukça daha kötü oluyor. Bunun panik atak olduğunu düşündüm ama emin değilim.' Can hemen araya girdi: 'Bence önce ölçülebilen şeyleri anlamalıyız. Atak ne zaman başlıyor, ne kadar sürüyor, nabız kaç oluyor? Elektrokardiyografi çekilirse belki ritimle ilgili bir şey anlaşılır.' Elif ise Selin'e dönerek başka bir soru sordu: 'Bu başladığında yalnız mısın? Daha önce kimse sana bunun ne kadar korkutucu olabileceğini sordu mu?' İki yaklaşım da değerliydi. Can belirsizliği azaltmak için somut bilgi arıyordu. Elif ise yaşananların kişinin günlük hayatında ve duygusal dünyasında neye yol açtığını anlamaya çalışıyordu. Fakat bu yaklaşım farklılıklarını erkeklerin ve kadınların değişmez özellikleri olarak düşünmek doğru olmaz. İnsanların sorunlara yaklaşımını yalnızca cinsiyetleri belirlemez. Kişilik, yetiştirilme biçimi, meslek, kültür, geçmiş deneyimler ve içinde bulunulan durum da büyük rol oynar. Bu hikâyede önemli olan, çözüm arayışıyla duygusal desteğin birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısı olmasıdır. Doktor muayeneye başladığında koridordaki konuşma da yavaşladı. Çünkü artık herkes aynı sorunun peşindeydi: Kalp ritminde yaşanan bir değişiklikle panik atağın oluşturduğu belirtiler birbirinden nasıl ayırt edilebilirdi? 3. Bölüm: Aynı Belirti, Farklı Nedenler Doktor, Murat'ın ilk değerlendirmesini tamamladıktan sonra Selin'in sorusuna yanıt verdi: 'Kalp çarpıntısı tek başına bir tanı değildir. Bir belirtidir. Bunun altında kalbin elektriksel sistemindeki bir değişiklik de bulunabilir, yoğun kaygı da etkili olabilir. Bazen başka tıbbi nedenler de söz konusu olabilir.' Kalp, vücuda kan pompalamak için elektriksel sinyallerle düzenlenen bir sistem içinde çalışır. Bu sistemdeki elektriksel iletimin veya kalbin uyarılma düzeninin bozulması, aritmi olarak adlandırılan ritim bozukluklarına yol açabilir. Bazı aritmiler görece önemsiz seyrederken bazıları ciddi olabilir. Panik atak ise yoğun korku veya belirgin bir sıkıntı hissinin aniden yükseldiği, buna çeşitli bedensel ve zihinsel belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Kalbin hızlanması, terleme, titreme, nefes darlığı, göğüste rahatsızlık, baş dönmesi ve kontrolü kaybetme korkusu görülebilir. Doktor sözlerini sürdürdü: 'Asıl güçlük şu: İki durumda da kalp hızlanabilir, kişi nefes alamıyormuş gibi hissedebilir ve ciddi bir tehlike yaşadığını düşünebilir. Dolayısıyla yalnızca belirtilere bakarak kesin bir ayrım yapmak her zaman mümkün değildir.' Murat dikkatle dinliyordu. O ana kadar kalbinin hızlanmasını doğrudan bir kalp hastalığının kanıtı olarak görmüştü. Selin ise yaşadığı belirtilerin kaygıyla ilişkili olabileceğini düşündüğü için tıbbi değerlendirmeyi ertelemişti. İkisi de farklı yönlerden aynı hataya yaklaşmıştı: Belirtilerden yola çıkarak kendi kendilerine kesin bir tanı koymaya çalışmak. Doktor, ritim bozukluğunu veya panik atağı yalnızca kişinin anlatımına dayanarak kesinleştirmenin her zaman mümkün olmadığını belirtti. Öykü, muayene, elektrokardiyografi (EKG) ve gerektiğinde diğer tetkikler birlikte değerlendirilmeliydi. Bazen kısa süreli bir EKG, aralıklı ortaya çıkan ritim bozukluğunu yakalayamayabilirdi. Bu durumda hekim, belirtilerin sıklığına göre Holter gibi uzun süreli ritim kayıtlarını veya başka incelemeleri değerlendirebilirdi. Selin'in yüzündeki ifade değişti. 'Yani daha önce kaygı yaşadığım için bu seferki çarpıntıyı da otomatik olarak panik saymamam gerekiyor,' dedi.